Dostęp do budynku dla przedsiębiorcy telekomunikacyjnego

Jest mi bardzo miło powitać na blogu po długiej przerwie w dodawaniu wpisów. Przerwie owocnej – ponieważ wracam do blogowania już jako doktor nauk prawnych 🙂

Na rozgrzewkę chciałbym poruszyć temat z pogranicza zagadnień dostępu przedsiębiorców do rynku usług telekomunikacyjnych, konkurencji na rynku tych usług, a co za tym idzie – realnej możliwości wyboru dostawcy usług telekomunikacyjnych, w tym internetu, dla konsumentów.

Zainteresował mnie mianowicie zakres środków przymuszających przyznanych przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu na gruncie ustawy dnia 7 maja 2010 r.o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jednolity: Dz.U.2015.880 z dnia 2015.06.25) w zakresie uzyskania dostępu do budynku w celu wykorzystania istniejącej lub rozprowadzenia nowej instalacji telekomunikacyjnej.

W szczególności warto poszukać odpowiedzi na pytanie, czy w aktualnym stanie prawnym zapewniono równowagę i symetryczność uprawnień pomiędzy operatorem a podmiotem zobowiązanym udostępnić budynek na taki cel, o ile chodzi o tryb zawarcia umowy regulującej taki dostęp.

Moim zdaniem przedsiębiorca telekomunikacyjny (zwany dalej wymiennie: „operatorem”) nie może żądać podpisania umowy o dostępie do budynku,               o której mowa w art. 30 i następne ustawy szerokopasmowej, w celu wykonania instalacji w tym budynku,  bez uprzedniego przedstawienia drugiej stronie takiej umowy (udostępniającemu) projektu wykonawczego sieci (obejmującego opis techniczny i część rysunkową) oraz bez uzyskania akceptacji udostępniającego dla rozwiązań przyjętych w tym projekcie.

Ważnym jest przy tym, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej operator co do zasady w ogóle nie może żądać dostępu do budynku w celu wykonania w nim własnej instalacji, o ile udostępniający oferuje operatorowi dostęp do istniejącej już w budynku instalacji telekomunikacyjnej przystosowanej do dostarczania usług szerokopasmowego dostępu do Internetu o przepustowości co najmniej 30 Mb/s, chyba że operator wykaże, że nie odpowiada jego zapotrzebowaniu w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych.

Nawet we wzorze umowy o dostępie do budynku dla przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, opracowanego i opublikowanego przez Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE), ( dostępny TU ), w §1 ust. 3, jest mowa o tym, że projekt techniczny jako załącznik do takiej umowy, stanowi jej integralną część.

W §1 ust. 6 tego wzoru Umowy Prezes UKE zamieścił wzorcowe postanowienie o treści:

Operator ma prawo do zmiany technologii bez konieczności wprowadzenia zmiany niniejszej Umowy, jeżeli nie wymaga to zmiany projektu technicznego, nie wpłynie to negatywnie na walory estetyczne instalacji i nie doprowadzi w jakikolwiek sposób do trwałego utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości, na której usytuowany jest budynek. [podkreślenia i pogrubienia – PrawoB2C)

Zatem charakterystyka i parametry techniczne rozprowadzanej sieci (pod względem technicznym, ale również estetycznym) muszą być przedmiotem takiej umowy, a jej strony muszą wyrazić obopólna zgodę na przyjęte rozwiązania projektowe. Nie mogą one być narzucone przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego udostępniającemu,  w szczególności post factum względem podpisania blankietowej w tym zakresie umowy o dostępie do budynku.

O tym, że umowa o dostępie do budynku, o której mowa w art. 30 ustawy szerokopasmowej, nie wymyka się generalnej zasadzie swobody umów cywilnoprawnych, świadczy niedawny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016r., sygn. II GSK 2984/14,  w którego uzasadnieniu NSA zajął następujące stanowisko:

w myśl art. 192 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne do zakresu działania Prezesa UKE należy m.in. w szczególności wykonywanie zadań określonych w ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tzw. ustawy szerokopasmowej). Niewątpliwie część kompetencji Prezesa UKE dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów. (…). [podkreślenia i pogrubienia – dr P. Olek)

Zgodnie z art. 30 ust. 1c ustawy szerokopasmowej [dodanym do ustawy szerokopasmowej przez art. 1 pkt 16 lit. b ustawy nowelizującej z dnia                           9 czerwca 2016 r. (Dz.U.2016.903), zmieniającej ustawę szerokopasmową                      z dniem 1 lipca 2016 r.]:

Przedsiębiorca telekomunikacyjny jest obowiązany do korzystania z dostępu, o którym mowa w ust. 1, w sposób możliwie najmniej uciążliwy dla właściciela, użytkownika wieczystego oraz osób, którym przysługują inne prawa do nieruchomości, a także do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu przyłącza telekomunikacyjnego, kabla telekomunikacyjnego lub instalacji telekomunikacyjnej budynku. [podkreślenia i pogrubienia – PrawoB2C)

Należy zauważyć, że udostępniający ma z kolei wynikający z art. 30 ust. 1a ustawy szerokopasmowej obowiązek prowadzenia z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym – w dobrej wierze, w sposób niedyskryminujący tego przedsiębiorcy, efektywny i nakierowany na wypracowanie konsensusu –  negocjacji warunków umowy o udostępnienie budynku, co nie oznacza jednak, że znajduje się on w sytuacji przymusowej względem operatora sieci, albo że ten ostatni dysponuje w negocjacjach jakąkolwiek pozycją władczą względem udostępniającego. Pozycja stron tej umowy jest równorzędna – zgodnie                          z jedną z  podstawowych zasad prawa cywilnego. W szczególności cyt. wyżej art. 30 ust. 1c ustawy szerokopasmowej wyraźnie przyznaje udostępniającemu możliwość podnoszenia żądania, aby operator po wykonaniu rozprowadzenia instalacji – przywrócił  nieruchomość, w tym budynek, do stanu pierwotnego, a tym samym nałożenia z góry takiego obowiązku na operatora w umowie o udostępnienie budynku. Zatem udostępniający nie musi przystać w negocjacjach na takie rozwiązania projektu technicznego, które pozwalałyby przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu na zastosowanie prowizorycznych rozwiązań technicznych typu maskownice okablowań, itp. Ma to dużą doniosłość praktyczną w szczególności w przypadku budynków o wyższym standardzie wykończenia części wspólnych lub świeżo oddanych do użytkowania.

Zgodnie z art. 30 ust. 5 pkt 1) ustawy szerokopasmowej  termin zawarcia umowy dostępu wynosi 30 dni od dnia wystąpienia przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego z wnioskiem o jej zawarcie. Zgodnie z punktem 2) tego przepisu, w przypadku jeżeli w powyższym ustawowym terminie nie dojdzie do zawarcia umowy pomiędzy dysponentem nieruchomości a przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, ten drugi może wystąpić z wnioskiem do Prezesa UKE                 o wydanie decyzji administracyjnej o dostępie (nakazującej dysponentowi nieruchomości stworzenie takiego dostępu). Nie oznacza to jednak w praktyce pogorszenia sytuacji prawnej dysponenta nieruchomości w przypadku,                               w którym prowadził wcześniej w dobrej wierze negocjacje umowne                                  z operatorem w przedmiocie zawarcia umowy, a uchylił się od jej zawarcia wyłącznie z powodu  podjętej przez operatora próby narzucenia mu oczywiście niekorzystnych warunków umownych (np. odmawiając przyjęcia w umowie obowiązku przywrócenia stanu pierwotnego budynku po wykonaniu instalacji), To samo dotyczy sytuacji, w której sam operator jedynie pozornie prowadził takie negocjacje, w rzeczywistości zmierzając do przeforsowania, bez jakichkolwiek oczekiwanych zasadnie przez udostępniającego modyfikacji, wzoru takiej umowy stosowanego przez operatora, a tym bardziej w sytuacji,                w której operator oczekiwał zawarcia umowy bez uprzedniego przedstawienia udostępniającemu do akceptacji projektu wykonawczego z opisem technicznym.

Nawet w razie rozstrzygnięcia sprawy przez Prezesa UKE w drodze decyzji, warunkiem uzyskania dostępu przez operatora Organ ten uczyni                   w treści decyzji uprzednie opracowanie przez operatora i uzgodnienie                             z udostępniającym projektu wykonawczego sieci. O takiej praktyce orzeczniczej  Prezesa UKE świadczy jego przykładowa decyzja z dnia 29 czerwca 2016r., nr DHRT.WWM.6171.99.2016.8 , w której sentencji (§2 ust. 5 i 6) Prezes UKE nakazał co następuje:

5. Przed przystąpieniem do wykonania Infrastruktury Operator sporządzi projekt wykonawczy Infrastruktury, który będzie składał się z części obejmującej opis techniczny oraz z części rysunkowej. Projekt wykonawczy Infrastruktury będzie określał zasady, na jakich nastąpi wykonanie Infrastruktury przez Operatora. Projekt wykonawczy Infrastruktury powinien zostać sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Projekt wykonawczy Infrastruktury nie musi obejmować w części opisowej ani rysunkowej instalacji telekomunikacyjnej w lokalu Abonenta.

6. Operator przedstawi Udostępniającemu do zaakceptowania projekt wykonawczy Infrastruktury lub jego zmianę, wskazując w szczególności sposób i zakres wykonywanych robót. Udostępniający, najpóźniej w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu wykonawczego Infrastruktury, akceptuje przedstawiony mu projekt wykonawczy Infrastruktury lub przedstawia uzasadnione stanowisko, w którym zgłosi uwagi lub zażąda od Operatora dodatkowych wyjaśnień lub zmian projektu wykonawczego Infrastruktury. Niewyrażenie przez Udostępniającego stanowiska w tym terminie jest uważane za akceptację projektu wykonawczego Infrastruktury lub jego zmiany. Wykonanie Infrastruktury następuje bądź po upływie wskazanego powyżej terminu 30 dni – w przypadku, gdy Udostępniający nie wyrazi stanowiska w tym terminie, bądź po uwzględnieniu uzasadnionych według Operatora uwag, udzieleniu wyjaśnień oraz naniesieniu uzasadnionych według Operatora zmian zgłoszonych przez Udostępniającego do projektu wykonawczego Infrastruktury i przekazaniu ostatecznego projektu wykonawczego Infrastruktury Udostępniającemu. Operator przystąpi do prac, o których mowa w ust. 2 lit. a i ust. 8, z wyłączeniem prac polegających na wykonaniu instalacji telekomunikacyjnych w lokalu Abonenta, po uprzednim zawiadomieniu Udostępniającego na 7 dni przed przystąpieniem do ich wykonywania.

W uzasadnieniu tych rozstrzygnięć decyzji Prezes UKE wskazał:

Ponownie podkreślić należy, że powyższe rozwiązanie nie narzuca stronom konkretnych rozwiązań technicznych, lecz pozostawia im swobodę w tym zakresie, umożliwiając tym samym uzgodnienie szczegółowych kwestii technicznych odpowiednio do parametrów Budynku oraz sieci telekomunikacyjnej Operatora. Przedmiotem decyzji nie jest określenie                w sposób szczegółowy kwestii technicznych wykonania Infrastruktury, a zapewnienie Operatorowi uprawnień określonych w § 2 ust. 2 decyzji, w taki sposób, by ich zakres i sposób realizacji nie budziły wątpliwości stron. Wprowadzając powyższą procedurę opracowywania projektu wykonawczego Infrastruktury Prezes UKE brał pod uwagę przede wszystkim praktyczną możliwość wdrożenia rozwiązań dotyczących aspektów technicznych dostępu do Budynków i Nieruchomości (art. 28 ust. 1 pkt 4 Pt). W trakcie prac nad projektem wykonawczym Infrastruktury Operator i Udostępniający będą mogli wypracować zakres prac instalacyjnych, który będzie z jednej strony umożliwiał świadczenie usług na wysokim poziomie przy zachowaniu przystępnej ceny, a z drugiej strony umożliwiał niezakłócone korzystanie z Budynków i Nieruchomości. [podkreślenia i pogrubienia – PrawoB2C)

 

 

Śledź odpowiedzi dzięki RSS 2.0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *